Năm Ấy Hoa Nở 1981 Chương 707: Tôi là người thân của nhà họ

Có người đời sau từng nói, đừng bao giờ coi thường nông dân, bởi vì lần theo gia phả nhà anh mà đếm ngược lên ba đời, toàn bộ đều là nông dân cả.

Cha của Phó Quế Như cũng xuất thân nông dân, vì thế dù ông mất ở trong thành, mộ phần của ông vẫn đặt ở quê.

Chỉ là Phó Quế Như dẫn theo một trai một gái, luồn qua luồn lại trong ruộng ngô suốt nửa tiếng đồng hồ, vậy mà vẫn không tìm thấy nấm mộ trong ký ức.

Ruộng ngô tháng bảy giống như một cái lò hấp không lọt gió, ở trong đó quá lâu là mồ hôi túa ra ướt đẫm cả người.

Mà mép lá ngô có những sợi gai lởm chởm như răng cưa, quệt lên làn da thấm đầy mồ hôi, đủ khiến người ta thấm thía thế nào là “chua xót sảng khoái”.

【Vải vóc thời buổi này có làm ra được áo chống nắng không nhỉ? Nếu được, về mình sẽ sắp xếp cho xưởng sản xuất.】

Lúc này Lý Dã cũng đang “sảng khoái” lắm, cánh tay đầy những vệt bị lá ngô quệt thành, râm ran ngứa ngáy khó chịu.

Nhưng anh không dám than vãn, bởi mẹ là Phó Quế Như cùng em gái Phó Y Nhược vẫn đang sốt ruột tìm kiếm ở phía trước.

Mồ hôi và vết xước trên người hai người phụ nữ còn nhiều hơn anh, một thằng đàn ông như anh thì có tư cách gì mà kêu khổ?

Mười phút sau, Phó Y Nhược – người từ nhỏ ít chịu khổ nhất – cuối cùng không nhịn nổi, bĩu môi nói với mẹ:

“Mẹ ơi, ở đây chẳng có lấy một cái mộ nào, có phải mẹ nhớ nhầm chỗ rồi không?”

Phó Quế Như dừng bước, trầm mặc hồi lâu, rồi mới chua chát cười khẽ, bất đắc dĩ nói:

“Có lẽ vậy! Mẹ già rồi, trí nhớ cũng kém đi. Thôi thì ra đường lớn tế bái vậy!”

Lý Dã nhìn mẹ bước ra khỏi ruộng ngô, cũng cảm nhận được nỗi cô quạnh và chán chường trong lòng bà.

Trí nhớ của mẹ vốn rất tốt, lúc nãy trên đường đến đây, mỗi khúc rẽ, mỗi con đê, thậm chí mấy cây cổ thụ, bà đều nhớ rõ ràng.

Dù không thể chính xác đến từng điểm cụ thể, nhưng ba mẹ con đã tìm khắp ruộng ngô trong bán kính mấy trăm mét, lẽ ra phải tìm thấy rồi mới đúng.

Vậy nên chỉ có một khả năng, người nhà họ Phó hai mươi năm không về tảo mộ, đến cả phần mộ tổ tiên cũng bị người ta san bằng.

Lý Dã từng hỏi Phó Quế Như rồi, tuy anh không có cậu ruột, ông ngoại chỉ có mình Phó Quế Như là con gái, nhưng vẫn còn hai người cậu họ xa.

Nói cách khác, tuy cùng tông cùng tộc, nhưng bao năm nay người ta chẳng hề đoái hoài.

Cũng phải thôi! Tông tộc vốn là tổ chức tương trợ hình thành từ thời xưa để ứng phó với khó khăn nguy biến, điều coi trọng chính là cùng bỏ sức, cùng giúp đỡ lẫn nhau.

Khi nhà người ta cưới xin, tang ma, xây tường dựng nhà mà các người chẳng ai góp công, thì sao có thể trông chờ đến tiết Thanh Minh, người ta sẽ xúc thêm cho mộ tổ nhà các người hai xẻng đất?

Lý Dã vội đuổi theo, nói với Phó Quế Như:

“Mẹ, hay để con vào làng hỏi thử xem? Bao nhiêu năm rồi, bờ ruộng cũng thay đổi không biết bao nhiêu lần, biết đâu chúng ta thật sự tìm nhầm chỗ thì sao?”

“Không cần,” Phó Quế Như bình thản nói, “Người ta đã sợ bị chúng ta liên lụy, mình đến chẳng phải khiến người ta khó xử sao? Dù sao đời này nhà họ Phó cũng không còn con trai, sau này cũng chẳng cần về nữa.”

“…”

Ở mảnh đất Trung Hoa này, vì sao tư tưởng trọng nam khinh nữ thịnh hành suốt mấy nghìn năm? Một nguyên nhân quan trọng là, nếu trong nhà không có con trai, nhiều nhất một hai đời sau, cũng chẳng còn ai đi tảo mộ nữa.

Cha của Phó Quế Như là một trong ba anh em ruột. Hai người bị bắt đi lính sang Nam Dương, chỉ còn ông ngoại của Lý Dã ở lại quê trông coi mộ tổ. Kết quả lại chỉ sinh được mỗi Phó Quế Như là con gái.

Đến đời Lý Dã và Lý Duyệt còn đỡ, nhưng đến đời con của Lý Dã, rất có khả năng sẽ không còn ai quay lại quét mộ nữa.

Ba mẹ con bước ra khỏi ruộng ngô, gặp lại Văn Lạc Du và Lý Duyệt đang trông xe ở ngoài.

Vốn dĩ Văn Lạc Du cũng muốn xuống tìm mộ, nhưng Phó Quế Như không cho, còn bảo chị gái Lý Duyệt ở lại cùng cô, bởi lúc này chưa ai dám chắc Văn Lạc Du có mang thai hay không, nhất định phải cẩn thận chăm sóc.

Phó Quế Như gọi mọi người một tiếng, cả nhà liền lấy lễ vật mang theo từ cốp xe ra, chuẩn bị thắp hương gọi hồn.

Đây cũng là cách mà nhiều người tha hương nơi đất khách thời sau hay dùng. Một nén hương thơm truyền đi ngàn dặm, chẳng biết tổ tiên có nghe thấy hay không, nhưng cầu được lòng mình yên ổn mà thôi.

Nhưng Lý Dã vừa mới bày đồ xuống đất, mẹ còn chưa kịp châm hương lẩm nhẩm khấn vái, thì một lão già mặt đen đã từ một túp lều xa xa chạy tới.

“Này, ai ở đó? Các người là người nhà ai?”

“…”

Lý Dã nhìn ông lão thở hổn hển chạy lại, vừa móc thuốc lá vừa nói:

“Bác ơi, bọn cháu đến tảo mộ, không phải ăn trộm bắp đâu.”

Ông lão khựng lại một chút, cười nói:

“Tôi biết các cậu không phải ăn trộm bắp, ai mà lái xe con đi trộm bắp chứ? Tôi chỉ muốn hỏi, các cậu có phải họ hàng nhà họ Phó không?”

“Bác, sao bác biết ạ?”

Lý Dã vội đưa điếu thuốc trong tay cho ông lão, còn châm lửa cho ông.

“Ừm, thuốc này ngon đấy, có đầu lọc cơ à.”

Lão già mặt đen châm thuốc xong, chỉ xuống ruộng ngô phía dưới nói:

“Trong mảnh đất này chỉ có mộ tổ nhà họ Phó thôi, người khác đâu có đến đây tảo mộ!”

Lý Dã thầm nghĩ có hi vọng rồi, tiếp tục hỏi:

“Bác ơi, bọn cháu tìm dưới đó nửa tiếng rồi mà không thấy mộ đâu.”

Ánh mắt ông lão lóe lên tia tinh quang, cười hỏi:

“Các cậu nói nãy giờ, vẫn chưa nói có phải họ hàng nhà họ Phó không đấy!”

Lý Dã gật đầu đáp:

“Vâng, Phó Ứng Thành là ông ngoại cháu. Đây là chị cháu, đây là vợ cháu. Bọn cháu vừa mới kết hôn, theo lệ về đây tảo mộ.”

“Ồ~”

Ông lão nhìn Lý Dã và Lý Duyệt, rồi liếc qua Phó Quế Như, nói:

“Mộ ở dưới kia, chỉ là các cậu tìm chưa đúng thôi.”

Ông lão ngậm điếu thuốc, men theo bờ đê xuống ruộng ngô.

Lý Dã và mọi người vội theo sau. Lần này ngay cả cô vợ nhỏ Văn Lạc Du cũng xách lễ vật, vội vàng đi theo.

Ông lão rất quen thuộc nơi này, dù trong ruộng ngô khó phân đông tây nam bắc, ông vẫn nhanh chóng dừng lại trên một bờ ruộng.

“Này, hai viên gạch kia chính là mộ tổ nhà họ Phó. Một là Phó Trung Hiến, một là Phó Ứng Thành.”

Lý Dã kinh ngạc nhìn hai viên gạch trên bờ ruộng.

Hai viên gạch cách nhau không xa, phủ đầy bùn đất và rêu xanh, gần như hòa làm một với nền đất vàng dưới chân, không để ý kỹ thì chẳng nhìn ra.

Nhưng Phó Quế Như lại chợt hiểu ra, bước lên nắm lấy viên gạch lật lại, để lộ mặt sau.

Mặt sau viên gạch dán mấy lớp giấy vàng xám xịt, vừa nhìn đã biết là giấy tiền vàng mã mục nát sau khi tảo mộ.

Ở Đông Sơn có tục đè giấy lên đầu mộ, giấy dưới viên gạch có thể giữ được vài năm.

Sở dĩ có tục lệ này là để chứng minh với người xung quanh rằng mộ phần này vẫn còn con cháu, người ngoài đừng tùy tiện động vào, càng đừng đào bới lung tung. Nếu dám tiểu tiện bừa bãi hay vô ý cuốc trúng mộ tổ, chúng tôi sẽ liều mạng với các người.

Lý Dã nhìn số lớp giấy dính dưới viên gạch, rõ ràng hai năm gần đây vẫn có người đến tảo mộ.

Phó Quế Như trầm giọng hỏi:

“Chú ơi, mấy năm nay là người nhà họ Phó ở Đông Câu đến tảo mộ sao?”

Lão già mặt đen cười cười:

“Họ mà đến tảo mộ à? Trốn còn không kịp! Là vợ chồng lão Nang Qua ở Tây Câu đến đè giấy đấy.”

“Lão Nang Qua?” Phó Quế Như sững lại, không nhịn được hỏi, “Sao họ lại đến tảo mộ cho nhà họ Phó?”

Ông lão rít mạnh một hơi thuốc, thản nhiên nói:

“Chuyện này chẳng ai nói rõ được. Nhưng gần hai mươi năm nay đều là vợ chồng lão Nang Qua đến tảo mộ, cũng chẳng có lễ vật gì, nhiều nhất là một cái bánh màn thầu, hai tờ giấy thôi.”

“Ban đầu lão Nang Qua còn tính xúc thêm hai xẻng đất, đắp lại mộ phần. Nhưng người nhà họ Phó ở Đông Câu không lên tiếng, ai dám tùy tiện động thổ trên mộ chứ? Thế nên bao năm gió táp mưa sa, giờ chỉ còn lại hai viên gạch này thôi.”

“…”

Phó Quế Như gật đầu, khẽ nói:

“Còn hai viên gạch cũng tốt rồi, chí ít vẫn còn một chỗ để tảo mộ.”

Ông lão nhìn Phó Quế Như, bỗng hỏi:

“Cô này, cô là người gì của nhà họ Phó?”

Phó Quế Như im lặng mấy giây, rồi bất chợt cười:

“Đương nhiên là họ hàng.”

“Họ hàng…”

Ông lão cười khẽ, cúi đầu không nói gì nữa.

(Hết chương)