Năm Ấy Hoa Nở 1981 Chương 781: Tôi chính là mượn cơ hội gây chuyện

Sau khi rời khỏi khu nhà xưởng mới, Lý Dã hỏi Lý Đại Dũng:

“Hôm nay sao lại là Vương Tần Sơn tiếp đón chúng ta vậy? Là vì chủ nhật anh ta trực à?”

“Không hẳn,”

Lý Đại Dũng vừa đạp xe vừa nói: “Chủ nhật này đúng là anh ta trực, nhưng việc tiếp đón các anh là do anh ta tự xin.

Anh ta nói mình từng trải qua quá trình chuyển mình của nhà máy cơ khí Xương Bắc, hiểu rõ tâm lý công nhân quốc doanh, có thể giúp đơn vị anh em làm tốt công tác chuyển biến tư tưởng.”

Lý Dã dở khóc dở cười: “Đơn vị anh em? Anh ta coi công ty cơ khí Xương Bắc với công ty xe nhẹ là đơn vị anh em à?”

“Chẳng phải sao?”

Lý Đại Dũng ngạc nhiên: “Anh à, Xương Bắc với công ty xe nhẹ của các anh đều có vốn đầu tư phía Hồng Kông, không phải đơn vị anh em sao?”

“Cái này… tính là vậy sao?”

Đến cả Lý Dã cũng có chút khó nói. Bên Xương Bắc là phía Hồng Kông nắm cổ phần chi phối, còn công ty xe nhẹ là quốc doanh nắm cổ phần chi phối, hơn nữa Lý Dã cũng chưa từng nghĩ đến việc tư hữu hóa hoàn toàn công ty xe nhẹ.

“Không tính sao?”

Lý Đại Dũng quay đầu nhìn Lý Dã, khó hiểu nói: “Nếu không giống nhau, vậy sao anh lại nhiệt tình giúp họ cải cách?

Bây giờ bọn em cơ bản không còn mở cửa cho người ngoài tham quan nữa, bản lĩnh tự mình luyện được, dựa vào cái gì phải dạy cho người ngoài?”

Sau khi cải cách, công ty cơ khí Xương Bắc đã đạt hiệu suất sản xuất và tỷ suất lợi nhuận cao kỷ lục, vì vậy phía Hồng Kông không còn tiếp đón các đoàn tham quan không liên quan nữa, nhiều nhất chỉ là cấp trên trực tiếp đến ăn uống, duy trì quan hệ.

Chuyện này Lý Dã biết, hơn nữa còn tán thành.

Ở điểm này, phía Hồng Kông và nội địa có sự khác biệt rất rõ ràng, hoặc nói là phía Hồng Kông không thể hiểu được việc “chia sẻ vô tư” của nội địa.

Một đơn vị nội địa một khi có kỹ thuật mới, phương pháp mới, đều sẽ mở cửa cho các doanh nghiệp quốc doanh khác đến tham quan, hỗ trợ lẫn nhau.

Ví dụ như tiền thân của công ty xe nhẹ – Nhị Khí Kinh Thành.

Năm đó họ nghiên cứu ra mẫu Kinh Thành 130, sau đó Bộ Cơ khí yêu cầu toàn quốc lấy mẫu 130 của họ làm chuẩn để học tập, cuối cùng đã cung cấp ra ngoài hàng chục bộ bản vẽ sản xuất, từ đó hình thành hàng chục nhà máy sản xuất xe tải nhẹ 130 trên khắp cả nước.

Đôi khi Lý Dã nghĩ, nếu khi đó Nhị Khí Kinh Thành không vô tư chia sẻ kỹ thuật, mà độc chiếm thị trường xe tải nhẹ nội địa, thì năng lực sản xuất của họ sẽ tăng lên gấp bao nhiêu lần?

Nếu năng lực sản xuất tăng, thì các bộ ngành liên quan có phải sẽ coi trọng hơn không? Vậy phát triển đến hôm nay, họ còn là “đứa em” trong ngành ô tô không?

Lý Đại Dũng đạp xe đến phòng kỹ thuật của công ty cơ khí Xương Bắc, vừa dẫn Lý Dã vào vừa nói:

“Anh à, bọn em vẫn đang học tiêu chuẩn ISO, nhưng em thấy nếu tiếp nhận toàn bộ yêu cầu của họ thì không thực tế lắm, ít nhất với bọn em là có độ khó.”

Dù là vài chục năm sau, ISO9001 trong nước cũng không hoàn toàn giống nước ngoài, bởi vì không hợp thổ nhưỡng, cần có đặc sắc riêng.

Lý Dã thản nhiên nói: “Đương nhiên, tôi vốn là mượn cơ hội gây chuyện mà thôi.”

Lý Đại Dũng kinh ngạc nhìn Lý Dã: “Mượn cơ hội gây chuyện? Anh mà cũng biết làm vậy à?”

“Cút, tôi mà thật thà lúc nào? Tôi thông minh lắm đấy!”

“Ừ ừ ừ, anh thông minh nhất rồi, cả huyện Thanh Thủy không ai thông minh hơn anh.”

Lần này Lý Dã đúng là mượn cơ hội gây chuyện. Trước tiên đưa ra khái niệm mới về tiêu chuẩn quản lý chất lượng ISO, sau đó nhân cơ hội giành quyền, rồi lén kèm theo “hàng riêng”.

[Các vị hiểu hệ thống ISO không? Không hiểu à! Vậy thì dễ rồi, quyền giải thích cuối cùng thuộc về tôi.]

Những cải cách mà Lý Dã muốn làm, có một số vốn chẳng liên quan gì đến ISO, nhưng các người không hiểu… vậy thì đừng trách tôi nhé?

……………………

Lý Dã cùng Ngô Viêm và mấy người khác đi uống rượu, còn thầy Miêu và những người khác thì ở lại xưởng, kiên nhẫn tham quan học tập.

Hiện tại công ty cơ khí Xương Bắc không chỉ sản xuất thiết bị may công nghiệp, thiết bị dệt cũng đã sớm sản xuất hàng loạt, hộp số ô tô và cầu xe cũng đang trong giai đoạn nghiên cứu.

Cả một khu nhà xưởng rộng lớn, đến Chủ nhật vẫn sản xuất bình thường. Cảnh tượng hưng thịnh phát đạt này khiến công nhân công ty xe nhẹ đến tham quan không thể không khiêm tốn học hỏi.

Thầy Mục cầm một cuốn sổ tay yêu cầu quy trình, xem một hồi rồi không nhịn được than:

“Mọi người xem cái yêu cầu quy trình này của họ đi.

Một khâu lắp ráp đơn giản mà họ viết ra đến bảy tám trang yêu cầu, tôi nhìn mà chóng cả mặt.

Nhưng xem thao tác thực tế thì chẳng phải chỉ là lắp ghép hai chi tiết theo kiểu ép chặt thôi sao? Chỉ cần hai câu là xong, vậy mà viết dài dòng thế này, đúng là vẽ vời rườm rà…”

“…”

“Để tôi xem… ồ, đúng là nhìn đau đầu thật.”

Mấy thợ cả đều đã ngoài bốn mươi, đọc chữ nhỏ phải đeo kính lão, nhìn mấy trang quy trình dày đặc như vậy thì đau đầu là phải.

Nhưng nếu bảo họ thao tác thực tế, thì đó chỉ là chuyện nhỏ như trẻ con, nhắm mắt cũng làm được.

Nhưng “đại sư phụ” có tay nghề cao nhất – thầy Miêu – lại trầm giọng nói:

“Chỉ hai câu thôi, nhưng nếu là một công nhân trẻ mới vào làm, thì ai sẽ nói cho cậu ta hai câu đó?”

“…”

Thầy Mục sững lại: “Đương nhiên là sư phụ nói chứ! Công nhân nào vào xưởng mà không có sư phụ?”

Thầy Miêu nhìn thầy Mục, chậm rãi nói:

“Tôi nhớ thầy Hồng từng dạy hơn chục học trò, anh là người giỏi nhất đúng không?”

Thầy Mục cười hì hì: “Thầy Ưu cũng giỏi mà! Hai chúng tôi khó nói ai hơn ai.”

“Còn những người khác thì sao?” thầy Miêu hỏi tiếp: “Mười mấy người còn lại, là do họ ngu hơn à?”

Thầy Mục mím môi: “Cũng không hẳn ngu, có mấy người khá thông minh, nhưng mà…”

“Nhưng không biết lấy lòng sư phụ.”

Thầy Miêu nói thẳng: “Muốn sư phụ dạy thật lòng, thì phải biết hầu hạ cho tốt. Có những việc chỉ như một lớp giấy mỏng, vài câu là xong.

Nhưng nếu đồ đệ thật thà, không biết điều, thì mấy câu đó của sư phụ đâu phải dễ nghe được.”

“…”

Mọi người trầm ngâm suy nghĩ. Một lát sau, thầy Mục bỗng hỏi:

“Thầy Miêu, ý ông là chỉ cần làm theo từng bước trong bảy tám trang này, hiểu rõ rồi, thì không cần sư phụ dạy cũng học được?”

Thầy Miêu chậm rãi gật đầu: “Đại khái là vậy. Sư phụ chịu dạy thì tốt, không chịu dạy thì người ta tự ôm sách mà mày mò, sớm muộn cũng học được.”

“…”

Thực ra điều thầy Miêu nói cũng giống như chuyện bán máy tính ở chợ điện tử sau này.

Khi chưa có “sổ tay quy trình”, mỗi sinh viên nghèo đi mua máy tính đều bị những chủ quầy gian thương “chém đẹp”, một bộ Celeron cũng bán bảy tám nghìn, không mặc cả được.

Nhưng khi sau này video lắp ráp phổ biến, mọi người tự đặt linh kiện trên mạng, cầm điện thoại vừa xem vừa làm, cũng tự lắp được máy tính.

Đã có video hướng dẫn, còn cần gì “thầy” lắp máy nữa? Bọn gian thương đừng hòng kiếm tiền của tôi!

Sắc mặt của mấy thợ cả đều không dễ coi, bởi vì trước đó Lý Dã đã nói trong báo cáo rằng sẽ không còn dựa vào công nhân kỹ thuật nữa, mà sẽ dựa vào tiêu chuẩn.

Vậy thì sau này ngày tháng tốt đẹp của họ chẳng phải sẽ chấm dứt sao?

Trong nhà cần sửa nhà, đóng đồ, đám học trò đều phải nhanh chóng chạy đến giúp. Nếu không còn cần sư phụ nữa, thì sai ai làm?

Thầy Mục do dự hỏi:

“Thầy Miêu, chẳng lẽ lão Đàm bọn họ đúng? Chúng ta nên đoàn kết phản đối cải cách?”

Thầy Miêu im lặng rất lâu, rồi chậm rãi nói:

“Các anh vừa nghe rồi đấy, ba năm trước, nhà máy Xương Bắc chưa đến một nghìn người, mà bây giờ đã hơn bốn nghìn công nhân.

Hơn nữa sau khi hoàn thành giai đoạn mở rộng thứ tư, họ còn tuyển thêm ít nhất ba nghìn người nữa. Còn chúng ta thì sao? Những năm qua… có thành tích gì?”

“Chúng ta làm việc trong nhà máy cả đời, rốt cuộc là vì làm cho nhà máy tốt hơn, hay chỉ chăm chăm làm cho cuộc sống của mình dễ chịu hơn?”

“…”

Không ai dám lên tiếng.

Thầy Miêu là người từng trải qua thời kỳ hưng thịnh, lòng trung thành với tập thể cao hơn nhiều so với lớp công nhân sau này.

Dù lòng riêng ai cũng có, nhưng khi phải cân nhắc giữa công và tư, họ vẫn sẽ do dự, vẫn sẽ giằng co.

“Thế lương của họ bao nhiêu? Nhà máy làm ăn phát đạt, lương chắc cũng không ít chứ?”

(Hết chương)