Năm Ấy Hoa Nở 1981 Chương 784: Tầm nhìn quá hẹp

“Lý Dã, trong xưởng gọi cậu lên họp, phòng họp nhỏ ở tòa nhà giám đốc.”

“Vâng ạ sư phụ, con lên ngay.”

Chiều hôm sau khi từ Xương Bắc trở về, lão Đinh nhận một cuộc điện thoại rồi báo cho Lý Dã đi họp.

Lý Dã thu dọn đồ đạc, đứng dậy chuẩn bị đi.

Sau đó hắn mới phát hiện sư phụ lão Đinh vẫn ngồi yên, không hề có ý định nhúc nhích.

“Sư phụ, chẳng phải đi họp sao? Thầy không đi à?”

Lão Đinh cười híp mắt đáp: “Ừ, nhưng người ta đâu có gọi thầy.”

Lúc này Nhạc Linh San cười hì hì nói: “Lý khoa trưởng, đã họp ở phòng họp nhỏ của tòa nhà giám đốc thì là họp nhỏ rồi. Người ta nói rồi đó, họp nhỏ bàn chuyện lớn, họp lớn bàn chuyện nhỏ. Giờ anh là nhân vật quan trọng của nhà máy rồi mà.”

Lý Dã cười mắng: “Thôi đi! Tôi là cái thá gì chứ? Biết đâu gọi tôi lên rót trà pha nước thì sao!”

…

Sau khi tới phòng họp nhỏ, Lý Dã phát hiện quả thật là họp nhỏ, tổng cộng chưa tới mười người, mà ai nấy đều là nhân vật “có tiếng nói” trong xưởng.

Đại giám đốc và Mã Triệu Tiên đều có mặt, còn có người phụ trách tài chính, nhân sự, Đảng vụ. Cấp bậc thấp nhất là Mẫn Lôi – thư ký của giám đốc phía vốn Hồng Kông, cùng với Lý Dã – phó khoa trưởng khoa cung ứng.

Nhưng sau khi họp, Lý Dã mới hiểu, hắn được gọi tới là vì thân phận “phó tổ trưởng tổ cải cách quản lý”.

“Mọi người đến đủ cả rồi chứ? Hôm nay chúng ta chủ yếu bàn về chuyện của phân xưởng số một. Bộ đã có chỉ thị sâu sắc đối với chúng ta, yêu cầu phải nỗ lực sáng tạo, mạnh dạn cải cách.

Vì vậy, từ hôm nay trở đi, tổ thí điểm cải cách của đơn vị chúng ta sẽ toàn diện tham gia vào công tác xây dựng và sản xuất của phân xưởng số một.”

“Cải cách cần mạnh dạn, nhưng cũng phải thận trọng. Sau khi phân xưởng số một thành lập, sẽ thực hiện phương án hạch toán độc lập, tự chịu lỗ lãi… Phó tổng giám đốc Mã sẽ phụ trách toàn bộ công việc của phân xưởng số một, mọi người nhất định phải tích cực ủng hộ.”

Lý Dã khẽ đá vào chân Lục Tri Chương ngồi bên cạnh, Lục Tri Chương mỉm cười đáp lại.

Nghe ý tứ này, rõ ràng lần này phía trên đã chủ động can thiệp, nếu không Mã Triệu Tiên cũng không thể có được quyền hạch toán độc lập.

Quản Lương huynh đệ, công lao của cậu lớn lắm đấy!

Nếu không phải Quản Lương đi đường vòng vu oan cho Lý Dã, thì phía trên cũng khó mà xuống sân ủng hộ Mã Triệu Tiên. Trọng tài mà không vào sân, thì khác gì cậu bé nhặt bóng?

Tiếp đó, Lý Dã cảm nhận rõ ràng sự đối đầu giữa hai bên.

“Hiện tại phân xưởng số một chỉ có hơn ba trăm người, thực sự không đủ đáp ứng nhu cầu sản xuất. Tôi nghĩ có nên tổ chức một đợt đăng ký tự nguyện, điều thêm người sang làm việc không?”

“Phó tổng Mã, hiện trong công nhân có rất nhiều ý kiến về cải cách quản lý! Hôm kia thầy lão Đàm bọn họ tìm chúng tôi nêu ra cả đống ý kiến, thiếu điều giăng băng rôn nói chúng ta làm bừa làm ẩu.

Không tin thì anh xem đi, danh sách gần một nghìn người chúng tôi cũng đã lập xong rồi, nhưng họ không đi thì chúng tôi cũng đâu thể dí súng bắt họ đi được! Ba trăm người này đã là kết quả chúng tôi cố gắng điều phối lắm rồi đó!”

Mã Triệu Tiên liếc nhìn danh sách nhân sự một cái, tiện tay nhét luôn vào túi mình.

Hôm nay các anh không đến, thì mai đừng trách tôi vô tình.

“Thôi được, chuyện công nhân chúng tôi tự nghĩ cách. Nhưng khoản vốn khởi động này quá vô lý. Đã là hạch toán độc lập, mà cách phân chia lợi nhuận cũng quá bất hợp lý.”

Mã Triệu Tiên bất mãn rất lớn, vì phân xưởng số một không chỉ bị thu nhỏ quy mô – ít người, diện tích nhỏ, thiết bị cũ – mà đơn vị còn chỉ cấp cho hai trăm nghìn tiền vốn khởi động.

Hiện phân xưởng số một có hơn ba trăm người, tiền lương mỗi tháng cũng chỉ khoảng ba vạn, nhưng đã là hạch toán độc lập thì tiền điện nước, thuế, cùng các linh kiện như khung xe, thân xe, vành bánh… đều phải trả tiền cho tổng xưởng.

Nhưng cái “độc lập” này lại không sạch sẽ. Lợi nhuận kiếm được còn phải chia theo tỷ lệ góp vốn của ba bên. Trung Lương và phía vốn Hồng Kông chỉ chiếm phần nhỏ, còn Nhị Khí cũ thì chiếm phần lớn.

Nói cách khác, nếu Trung Lương và phía vốn Hồng Kông tự rót vốn cho phân xưởng số một, thì chẳng khác nào dùng tiền của mình nuôi gà đẻ trứng, nhưng người ta nằm không cũng lấy mất hơn nửa số trứng.

Có đơn vị nào tách ra độc lập mà vẫn phải nộp lại 51% lợi nhuận cho đơn vị cũ không?

Nhưng Lý Dã cũng hiểu, đây là một biện pháp kiềm chế, để tránh phân xưởng số một “cứng cánh”, rồi tách riêng ra ở riêng.

Hừ, tầm nhìn quá hẹp, lại còn quá coi thường tôi.

Lý Dã không phải người nhỏ nhen. Rất nhiều chuyện tốt đẹp, đều chết yểu vì sự tính toán chi li kiểu này.

Mã Triệu Tiên tranh luận nửa ngày, cuối cùng cũng chỉ giành được quyền bán hàng độc lập, cùng một tài khoản công riêng thuộc về phân xưởng số một.

Nếu không, xe sản xuất xong giao cho tổng xưởng bán, bán xong rồi chờ tổng xưởng cấp tiền lại, muốn bóp nghẹt anh thì dễ như trở bàn tay.

Khoản tiền hàng này không phải tiền xe của các anh đâu, tiền xe của phân xưởng số một vẫn còn đang nợ ngoài kia kìa!

Chẳng khác nào rút một vạn ở máy ATM, máy nhả ra hai vạn, anh lấy một vạn, đặt lại một vạn, cuối cùng còn phải bù thêm một vạn nữa.

Vì một vạn anh cầm đi là của ngân hàng, còn một vạn của mình thì vẫn nằm y nguyên tại chỗ.

“Khụ…”

Khi cuộc họp gần kết thúc, Tiêu Tiến Cương bên phòng Đảng vụ lên tiếng:

“Chuyện sản xuất đã bàn xong, tôi nói thêm vài điểm về tư tưởng.

Tuy phân xưởng số một thực hiện hạch toán độc lập, nhưng vẫn là một thể với tổng xưởng. Không thể xuất hiện tình trạng nồi nhỏ ăn thịt, nồi lớn uống cháo loãng. Không sợ ít, chỉ sợ không công bằng. Phải chú ý đoàn kết, chú ý ảnh hưởng…”

Lý Dã liếc Tiêu Tiến Cương một cái, biết chắc hắn đã dò hỏi chuyện hôm qua tham quan Xương Bắc. Nếu phân xưởng số một tăng mạnh lương công nhân như bên Xương Bắc, thì đó sẽ bị coi là phá hoại đoàn kết.

“Ngoài ra, cải cách quản lý không thể muốn sửa là sửa bừa bãi. Sản phẩm của chúng ta là sản phẩm đạt giải bạc cấp Bộ. Mỗi phương án kỹ thuật đều đã được thiết kế, cân nhắc nghiêm ngặt.

Sau khi phân xưởng số một đi vào sản xuất, không được tùy tiện thay đổi linh kiện và đơn vị cung ứng, tuyệt đối không được đập vỡ thương hiệu của chúng ta.”

Lý Dã kinh ngạc ngẩng đầu nhìn Tiêu Tiến Cương, luôn cảm thấy lời này là đang nhằm vào mình. Bởi ở đây chỉ có hắn là người của khoa cung ứng, có “điều kiện chức vụ” để thay đổi nhà cung cấp linh kiện.

Quả nhiên, Tiêu Tiến Cương tiếp tục hỏi:

“Tiểu Lý, tôi nghe nói hôm qua khi các cậu tham quan nhà máy cơ khí Xương Bắc, đã hứa sẽ mua hộp số của họ? Việc lớn như vậy sao cậu có thể tùy tiện quyết định?”

“Tôi đâu có quyết định? Ai nói tôi quyết định?”

Lý Dã mặt đầy ngạc nhiên: “Chúng tôi chỉ nhìn thấy sản phẩm mới của họ khi tham quan mà thôi. Dù có muốn mua, cũng phải thông qua đấu thầu, so sánh nghiêm ngặt rồi mới nói. Bát tự còn chưa có nét phẩy nào đâu.”

Giọng điệu của Lý Dã khiến Tiêu Tiến Cương không vui. Hắn sa sầm mặt:

“Hộp số năm cấp mà chúng ta đang dùng là hộp số nhẹ tiên tiến nhất trong nước.

Hơn nữa, mẫu hộp số này năm 83 mới vừa cải tiến lắp xe, căn bản không cần phải đấu thầu lại. Cậu không thể vì quan hệ cá nhân mà bỏ qua lợi ích của đơn vị.”

Tiêu Tiến Cương rất giỏi “chụp mũ”, tùy tiện đã gán cho Lý Dã cái tội “lợi dụng chức quyền vì tư lợi”.

Lý Dã trực tiếp cắt lời:

“Phó chủ nhiệm Tiêu, câu này tôi buộc phải biện giải.

Tôi sẽ không vì bất kỳ quan hệ nào mà ảnh hưởng đến lợi ích của đơn vị. Bất kỳ nhà máy nào muốn cung ứng hàng cho chúng ta, đều phải có ưu thế về chất lượng, giá cả…

Hộp số của công ty cơ khí Xương Bắc cam kết bảo hành năm vạn cây số, vì thế tôi mới cho rằng họ có tư cách tham gia đấu thầu.”

…

Thấy Lý Dã dám cãi lại mình trước mặt mọi người, lửa giận của Tiêu Tiến Cương lập tức bốc lên. Nhưng chưa kịp quát mắng, Mã Triệu Tiên đã lên tiếng trước.

“Phó chủ nhiệm Tiêu, tôi cho rằng Lý Dã nói không sai. Mua linh kiện nhất định phải so sánh nghiêm ngặt, đấu thầu công bằng mới phù hợp với lợi ích của đơn vị.

Như cái nhà máy phụ tùng ô tô Phòng Sơn gì đó, đèn xe của họ thế nào tôi rất rõ. Vì tôi từng lái 130 nhiều năm.

Sau khi đổi nhà cung cấp đèn xe, độ an toàn khi chạy ban đêm tăng lên rất nhiều.

Hơn nữa tôi còn đích thân vào kho xem lô hàng phế phẩm đó, thật sự quá kinh người. Bao nhiêu năm qua đã tổn thất bao nhiêu tiền…”

Giọng Mã Triệu Tiên rất bình thản, nhưng lại ngấm ngầm chỉ trích: trước đây các anh vì quan hệ mà lãng phí bao nhiêu tiền của đơn vị, tổn hại bao nhiêu lợi ích, còn mặt mũi nào mà lải nhải chỉ trích Lý Dã?

Tiêu Tiến Cương không hề sợ Mã Triệu Tiên, lập tức nói:

“Phó tổng Mã, anh cũng xuất thân công nhân quốc doanh lâu năm, hẳn phải biết Nhà máy Bánh răng số Ba và chúng ta đều thuộc Bộ Cơ khí I. Chúng ta có trách nhiệm hỗ trợ lẫn nhau…”

Trước thập niên 80, giữa các doanh nghiệp quốc doanh với nhau quả thật rất “trọng nghĩa”.

Khi ấy trưởng phòng kinh doanh của doanh nghiệp quốc doanh sang đơn vị anh em kéo đơn hàng, đâu có khom lưng nịnh bợ, ăn uống hát hò đủ kiểu.

Toàn là đường hoàng ngồi ở phòng cung tiêu mà nói: “Kế hoạch sản xuất này không giao cho chúng tôi thì tôi không đi.”

Nhưng bây giờ cải cách rồi, tình hình đã khác.

Lý Dã bình tĩnh hỏi: “Nhà máy Bánh răng số Ba có thể bảo hành năm vạn cây số không?”

“Sao các anh cứ bám chặt cái năm vạn cây số đó mãi thế? Ai biết Xương Bắc có phải khoác lác không? Bọn họ bây giờ là vốn nước ngoài…”

Tiêu Tiến Cương tức giận quát Lý Dã, nhưng nói được nửa chừng thì chợt nhận ra không ổn, vì tại đây còn có đại diện phía vốn Hồng Kông.

Mẫn Lôi – thư ký của giám đốc phía vốn Hồng Kông – liếc Tiêu Tiến Cương một cái, lạnh lùng nói:

“Xin lỗi ông Tiêu, cho hỏi vốn nước ngoài thì sao?

Tiền chúng tôi đầu tư là chưa đến nơi đến chốn sao? Cam kết của chúng tôi là chưa thực hiện sao? Chúng tôi từng nuốt lời, thiếu trách nhiệm, không giữ chữ tín sao?”

“Xin hỏi phó chủ nhiệm Tiêu, nếu doanh nghiệp quốc doanh chưa từng khoác lác, vậy khoản đầu tư của chúng tôi có thể thu được lợi nhuận đúng hạn không?”

…

Tiêu Tiến Cương cứng họng.

Ba bên góp vốn thành lập công ty xe nhẹ, tiền của phía Hồng Kông đã rót đúng hạn từ lâu. Còn tiền của họ thì chậm trễ, nhỏ giọt.

Hơn nữa sau khi tiền của phía Hồng Kông vào tài khoản, chỗ thì điều chuyển, chỗ thì cho vay tạm, đã ảnh hưởng đến việc xe mới ra thị trường đúng tiến độ.

Người phía Hồng Kông lạ nước lạ cái, quyền phát ngôn còn không bằng Mã Triệu Tiên, nên giám đốc Trần đã nghẹn một bụng tức từ lâu. Hôm nay Mẫn Lôi tự nhiên trút hết ra.

Thấy Tiêu Tiến Cương bị dồn ép, đại lãnh đạo cuối cùng cũng lên tiếng.

“Vấn đề này không bàn nữa. Đã là thí điểm cải cách ở phân xưởng số một, thì cứ thử xem sao!

Tiểu Lục, cậu phải tổng kết cho tốt kinh nghiệm, làm nền tảng cho cải cách sau này của nhà máy.”

Lục Tri Chương khẽ gật đầu: “Vâng, chúng tôi sẽ tổng kết kinh nghiệm.”

“Vậy giải tán!”

Mọi người đứng dậy rời đi. Khi lướt qua Lý Dã, Tiêu Tiến Cương liếc hắn một ánh mắt sắc lạnh.

Trong kiểu họp thế này, đại lãnh đạo sẽ không trực tiếp giao phong với Mã Triệu Tiên. Hắn chỉ là con dao trong tay lãnh đạo.

Nhưng hôm nay, con dao ấy lại bị Lý Dã và Mã Triệu Tiên chém mẻ lưỡi.

May mà còn có Lục Tri Chương chiếm vị trí tổ trưởng cải cách, sau này còn có thể tranh thủ làm giám đốc phân xưởng số một, nếu không thật sự không thể kiềm chế nổi Mã Triệu Tiên.

Nhưng bọn họ không biết rằng, mười phút sau, Lục Tri Chương đã cùng Mã Triệu Tiên và Lý Dã “mưu mật” rồi.

Lục Tri Chương thận trọng hỏi:

“Phó tổng Mã, nếu cứ làm theo những gì nói trong cuộc họp, trói tay trói chân như vậy, e rằng trong thời gian ngắn khó mà sản xuất bình thường…”

Mã Triệu Tiên bĩu môi, khinh thường nói:

“Cải cách mà không cải thì còn gọi gì là cải cách? Cái xưởng này đâu phải một người nói là xong. Phía trên còn có Nhà nước!”

Thế là chủ nhiệm Lục lập tức xác định suy đoán của mình.

Mã Triệu Tiên đã nhận được sự ủng hộ từ cấp trên, có người đứng ra chống lưng cho phân xưởng số một này.

Trời có sập thì đã có người cao chống đỡ, còn do dự gì nữa?

Cứ làm tới đi!