Năm Ấy Hoa Nở 1981 Chương 597: Lý Dã là “treo hack”, chứ không phải trâu bò

Nghe Lý Dã nói bảo mình đi lật sách Mác – Triết, Lý Đại Dũng khó hiểu hỏi:

“Quyển sách dày như thế làm sao em tìm được đáp án? Anh nói thẳng cho em biết không được à?”

Lý Dã nghiêm mặt nói:

“Anh cũng đang tìm đáp án đây! Nói với chú cũng không giải thích rõ được đâu, thôi mình làm việc chính trước đã, mau đi lấy tài liệu cho anh.”

“Anh mà không hiểu cái gì chứ! Anh còn tính chuẩn hơn cả mấy ông thầy bói.”

Lý Đại Dũng lẩm bẩm rồi bỏ đi.

Hai người năm xưa cũng là anh em từng chia nhau hút chung một điếu thuốc, nên Lý Đại Dũng không hiểu vì sao Lý Dã lại phải giấu mình.

Nhưng thật ra thì… Lý Dã đúng là chưa hoàn toàn hiểu rõ, bởi vì tình hình ở đại lục quá đặc thù, không thể hoàn toàn dùng góc độ kinh tế học để suy luận giải thích.

Hơn nữa đừng nói là Lý Dã, cho dù mấy chục năm sau, vị đoạt giải Nobel kinh tế học — người bị thiên hạ trêu rằng sắp thoái hóa thành nhà viết chuyên mục tài chính — cũng không hiểu nổi.

Vị đại lão đó từng công khai đăng bài nói rằng ông ta thật sự không hiểu nổi, vì sao Trung Hoa rõ ràng đã sản xuất dư thừa, nhưng vẫn tiếp tục đầu tư mở rộng công suất, thay vì giảm sản lượng để “giữ gìn hòa bình thế giới”, rồi phát tiền kích thích tiêu dùng.

Ông ta hỏi ra câu này chỉ chứng tỏ một điều: ông ta không hiểu lịch sử của Trung Hoa.

Một người rất khó hiểu được những thứ mà bản thân chưa từng trải qua. Trong lịch sử Trung Hoa chưa bao giờ trải qua thời kỳ sản xuất dư thừa, trái lại luôn vì năng suất không đủ mà dẫn đến khủng hoảng xã hội theo chu kỳ, rồi kéo theo việc thay triều đổi đại.

Cho nên dù phương Tây có nhồi nhét bao nhiêu tư tưởng của họ, một người Trung Hoa truyền thống cũng rất khó thực sự hiểu khái niệm “sản xuất dư thừa”.

Mà khi Trung Hoa lại tiếp nhận tư tưởng của ông râu rậm Mác, thì chuyện “sản xuất dư thừa” lại càng khó hiểu hơn.

Kinh tế kế hoạch + sản xuất dư thừa = giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản.

Logic này Lý Dã kiếp trước từng nghe thầy giáo nhắc tới trên lớp:

“Khi nào vật tư trên thế giới cực kỳ phong phú, thì mục tiêu của chúng ta cũng sắp đạt được rồi.”

Chỉ có điều Lý Dã nhớ rõ, lúc đó thầy giáo nói câu này là đang cười, mà toàn bộ học sinh trong lớp nghe xong cũng cười ồ lên.

Dù sao trong lớp, học sinh giàu nhất cũng không dám lãng phí một hạt gạo, không dám chê thịt mỡ khó ăn, một cây bút máy dùng mòn rồi còn phải truyền lại cho em trai em gái.

Không ai có thể tưởng tượng được rằng mấy chục năm sau trà sữa lại có đến mấy chục vị, uống không hợp miệng thì uống nửa cốc rồi vứt nửa cốc.

Còn giới kinh tế học nước ngoài sau khi tổng kết kinh nghiệm thì phát hiện rằng, ngay cả khi Liên Xô đạt tới thời kỳ hưng thịnh nhất cũng chưa từng hoàn toàn rơi vào tình trạng sản xuất dư thừa, cho nên họ cũng không đi thông được cái logic nói trên.

Tóm lại, nước Mỹ — nơi có sản xuất dư thừa — thì không có kinh tế kế hoạch chỉ đạo.

Còn Liên Xô — nơi có kinh tế kế hoạch — thì lại không có sản xuất dư thừa.

Vậy mấy chục năm sau, khi phương Đông vừa có kinh tế kế hoạch vừa có sản xuất dư thừa, có phải đang đi trên một con đường chưa từng có tiền lệ hay không?

Nếu đi thông được, có phải mọi người đều sẽ đến học theo không?

Cho nên một con đường chưa từng có tiền lệ như vậy, bảo Lý Dã phải giải thích cho rõ ràng thế nào được?

Lý Dã chỉ là một kẻ treo hack, chứ đâu phải trâu bò thật sự.

…

Lý Đại Dũng cầm một phần tài liệu đi tới, đưa cho Lý Dã.

“Anh, đây là yêu cầu kỹ thuật mà bọn em biên soạn dựa theo thông tin và yêu cầu anh đưa ra. Bọn em cũng hỏi tất cả các nhà máy cơ khí trong nước rồi, họ đều nói không thể sản xuất được sản phẩm với độ chính xác như vậy. Nhà máy dệt của chúng ta định dùng toàn bộ thiết bị nhập khẩu à?”

Lý Dã tùy tiện lật xem rồi hỏi:

“Cái này chú không cần quan tâm. Chú chỉ cần xác nhận rằng với thiết bị gia công và điều kiện sản xuất mà anh cung cấp, thì không đạt được yêu cầu kỹ thuật này, đúng không?”

“Chắc chắn không đạt được,” Lý Đại Dũng nói. “Giáo sư Triệu đã giúp bọn em xem rồi. Ông nói muốn đạt được yêu cầu kỹ thuật này thì bộ thiết bị sản xuất anh đưa ra còn phải nâng cấp thêm.

Nhưng loại sản phẩm này ở nước ngoài cũng thuộc hàng cao cấp. Nếu nhập khẩu thì giá chắc chắn không rẻ. Chúng ta đưa tiền cho người nước ngoài như vậy, không đáng đâu!”

“Đáng hay không còn phải xem chơi thế nào.”

Lý Dã cười, cất bản yêu cầu kỹ thuật đi.

Lý Đại Dũng nhìn Lý Dã, có chút buồn bã nói:

“Anh, em biết sản phẩm của chúng ta có khoảng cách với nước ngoài, nhưng anh có thể cho bọn em thêm chút thời gian không?

Anh tin bọn em đi. Bọn em sẽ tự nghiên cứu, cải tiến lại thiết bị dệt hiện có, đảm bảo đáp ứng yêu cầu sản xuất…”

Lúc này Lý Dã mới nhận ra Lý Đại Dũng có gì đó không đúng, không khỏi bật cười:

“Anh khi nào nói không dùng thiết bị của chú? Chú chẳng phải vẫn đang nghiên cứu kỹ thuật đó sao? Đừng dừng lại. Đến lúc đó nhất định sẽ dùng của chú.”

Từ năm ngoái, Lý Dã đã bàn với mấy “cổ đông” của mình, dự định đầu tư vào ngành thượng nguồn của ngành may mặc — đó là ngành dệt.

Cận Bằng và Hách Kiện đương nhiên không phản đối. Mặc dù đầu tư ngành dệt lớn hơn nhiều so với nhà máy may, nhưng hiện tại lợi nhuận của Nhà máy số 7 Bằng Thành đang chảy vào không ngừng, trong sổ sách nằm một đống tiền nhàn rỗi, ngân hàng còn đuổi theo phía sau “xin cho vay”.

Mà phía quê nhà trong huyện cũng luôn tìm cách kết thân với Hách Kiện và những người khác, hy vọng họ có thể báo đáp quê hương, dẫn dắt người dân Thanh Thủy thoát nghèo làm giàu.

Trong điều kiện thiên thời, địa lợi, nhân hòa đều đủ cả như vậy, nếu không phát triển đa ngành thì dường như có lỗi với sự sắp đặt của ông trời.

Còn Lý Đại Dũng thì càng ủng hộ quyết định này, vỗ ngực đảm bảo, bởi vì từ năm ngoái Công ty Cơ khí Xương Bắc cũng đã bắt đầu nghiên cứu máy móc dệt.

Khi đó mấy anh em đã nói rõ, chỉ cần máy dệt của Xương Bắc dùng được thì nhất định “nước béo không chảy ruộng ngoài”.

Phải biết rằng trong Công ty Cơ khí Xương Bắc, Hách Kiện và Cận Bằng còn chẳng có cổ phần đâu! Đây là mọi người cố ý ủng hộ người em Lý Đại Dũng.

Nhưng vài ngày trước, Lý Dã bỗng nhiên yêu cầu Lý Đại Dũng đưa ra một tiêu chuẩn kỹ thuật sản phẩm mà theo năng lực sản xuất của Công ty Nakamura thì “không thể với tới”.

Việc này lập tức làm Lý Đại Dũng bối rối. Anh ta cho rằng Hách Kiện và những người khác muốn “anh em ruột cũng phải tính toán rõ ràng”, chê sản phẩm của mình không đủ tốt, nên nhà máy dệt định dùng thiết bị nhập khẩu.

Nhưng vấn đề là, lúc này máy móc dệt trong nước đúng là kém hơn sản phẩm cùng loại của Nhật Hàn.

Năm nay Lý Đại Dũng còn cùng Bùi Văn Tuệ sang Nhật khảo sát, trong lòng rất rõ máy dệt của đại lục tụt hậu hơn Nhật Hàn rất nhiều.

Cho nên Lý Đại Dũng cũng không có cách nào khác. Hại ai chứ không thể hại anh em mình.

Chỉ có thể tự mình nén một hơi, cố gắng đuổi theo bước chân của trình độ thế giới.

Nhưng Lý Đại Dũng đâu biết được tính toán của Lý Dã.

Phần tài liệu trong tay Lý Dã này là chuẩn bị cho Công ty Nakamura. Nhìn bề ngoài giống như muốn “đưa tiền cho họ kiếm”, nhưng thật ra là nhằm mục đích đào hố.

Công ty Nakamura có nghiệp vụ liên quan đến máy móc dệt, nhưng bản thân họ không thể hoàn thành trọn bộ dây chuyền sản xuất, chỉ có thể làm một phần linh kiện rồi đi mua thêm trong ngành để lắp ráp.

Hơn nữa từ hai năm trước, Nakamura đã muốn nâng cấp công nghiệp, nhưng vì thiếu vốn nên luôn không thuận lợi.

Bây giờ Lý Dã định thông qua phía Hồng Kông đưa cho Nakamura một đơn hàng lớn mà họ không thể từ chối, rồi ép giá xuống thấp đến mức đau đớn.

Muốn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của Lý Dã thì họ buộc phải bổ sung thiết bị mới, đồng thời đặt mua rất nhiều linh kiện dệt từ các doanh nghiệp cùng ngành.

Đợi đến khi đối phương nâng cấp dây chuyền, đặt hàng từ các nhà cung cấp, mọi thứ chuẩn bị xong xuôi… thì đồng yên cũng sẽ tăng giá hơn ba mươi phần trăm.

Đến lúc đó mới là lúc họ đau đầu.

Hôm qua một đô la còn đủ ăn đủ uống còn có lãi, hôm nay mẹ nó ngay cả chi phí sản xuất và tiền lương công nhân cũng không đủ?

Thực hiện hợp đồng thì có khả năng lỗ nặng, để phía Hồng Kông sang tay là kiếm đầy túi.

Không thực hiện hợp đồng thì giống chơi cổ phiếu, đồng yên cứ tăng mãi, càng giữ càng lỗ, cuối cùng hoặc cắt lỗ hoặc nằm im chịu chết.

Mà với tình hình tài chính hiện tại của Nakamura, cả hai lựa chọn đó đều không thực tế. Bị người khác thâu tóm mới là kết cục duy nhất.

“Anh… anh định hố Nakamura Naoto à?”

“Đúng rồi anh, cái tên Nakamura Naoto đó tìm được chưa?”

Nghe Lý Dã giải thích xong, Lý Đại Dũng đứng ngây ra mấy giây mới phản ứng lại.

Công ty Cơ khí Xương Bắc với Công ty Cơ khí Trung Ngải ở Bằng Thành của Nakamura Naoto còn có một vụ kiện chưa xong.

Hơn nữa sau khi Nakamura Naoto mất tích, cha hắn từng tìm Lý Dã gây phiền phức, nên Lý Đại Dũng cũng không có ấn tượng tốt với hắn, hố hắn chẳng có chút áp lực nào.

“Không biết. Có tìm được hay không cũng không liên quan đến chúng ta. Chú chỉ cần làm tốt việc của mình.”

Lý Dã dặn dò:

“Đại Dũng à, đừng tưởng có đơn hàng của nhà mình là có thể lơ là yêu cầu kỹ thuật. Nếu còn xảy ra vấn đề chất lượng như lần trước, thì sẽ thật sự đòi bồi thường theo hợp đồng đấy. Đến lúc đó đừng gọi anh là anh nữa.”

…

“Anh… em xin lỗi, em hiểu rồi.”

Lý Đại Dũng xấu hổ cúi đầu.

Máy may do Công ty Cơ khí Xương Bắc sản xuất đã đạt trình độ hàng đầu trong nước, nhưng trong lô hàng cung cấp cho Nhà máy số 7 Bằng Thành trước đó lại xảy ra vấn đề chất lượng.

Không phải một hai chiếc, mà là mấy trăm chiếc.

Ban đầu Hách Kiện chỉ định nhắc nhở Lý Đại Dũng chú ý là được, nhưng Lý Dã lại kiên quyết yêu cầu Nhà máy số 7 Bằng Thành lấy danh nghĩa đơn vị chính thức gửi văn bản chất vấn Công ty Cơ khí Xương Bắc.

Lý Đại Dũng lập tức điều tra, kết quả cuối cùng là… căn bệnh chung của doanh nghiệp quốc doanh.

Theo thói quen của doanh nghiệp quốc doanh những năm 80, sửa sửa vá vá dùng tạm, miễn là còn dùng được thì coi như chất lượng không có vấn đề.

Hơn nữa nhờ trước đó Vương Tần Sơn quản lý theo kiểu quân sự, kỷ luật và tác phong của nhà máy Xương Bắc vẫn còn khá tốt. Ít nhất công nhân trong xưởng tan ca không dám mang đồ ra ngoài bán.

Đặt ở nhà máy khác, với độ hút hàng của máy may Xương Bắc, chỉ cần tuồn đồ vài tháng ở nhà cũng có thể lắp được hai chiếc.

Chuyện này Lý Dã chịu được sao?

Nhà máy của tư bản mà lại mang bệnh của doanh nghiệp quốc doanh?

Cho nên Công ty Cơ khí Xương Bắc mới trải qua một đợt chỉnh đốn nghiêm khắc. Cuối cùng thậm chí còn sa thải vài kẻ lười biếng và phần tử gây rối, tình hình mới được cải thiện.

Chỉ có điều Lý Đại Dũng cảm thấy mình mất mặt trước mấy ông anh, mỗi lần nhắc đến chuyện này đều xấu hổ không biết giấu mặt vào đâu.

“Được rồi Đại Dũng, chú trải qua những chuyện này cũng là một loại may mắn, một loại tài sản. Hách Kiện và Cận Bằng không biết đã gặp bao nhiêu chuyện rắc rối kiểu này rồi.”

Lý Dã vỗ vai Lý Đại Dũng, an ủi người anh em đang xấu hổ.

“Chú là người duy nhất trong chúng ta làm về cơ khí, con đường phía trước có thể nói là gánh nặng đường xa. Nhưng chú tin anh đi, trên đời không có công sức nào bỏ phí.

Chỉ cần chú có thể làm ra máy dệt bền bỉ, thì nhất định cung không đủ cầu.”

Máy móc dệt còn khó hơn máy may.

Chỉ riêng yêu cầu về thép chế tạo kim dệt đã đủ làm các nhà máy thép trong nước đau đầu: vừa phải có độ dẻo và độ dai tốt, lại phải có độ cứng, độ cứng vững và độ đàn hồi cần thiết.

Còn các loại động cơ mô-men xoắn, động cơ bước, động cơ chuyên dụng cho dệt có mô-men khởi động lớn, thời gian làm việc dài, chịu được môi trường khắc nghiệt, cùng với động cơ một chiều điều tốc tốt, động cơ biến tần… mỗi thứ đều là một cửa ải kỹ thuật.

Nhưng may mắn là ít nhất những ngành này trong nước đều có.

Chỉ cần đưa ra yêu cầu nghiên cứu, chỉ cần đưa ra mức lương đủ hấp dẫn, chắc chắn sẽ có nhà nghiên cứu đến “nhận bảng”.

Trong cả nước có biết bao nhiêu viện nghiên cứu, thế nào cũng có vài người rảnh rỗi đang buồn chán.

Hơn nữa nhu cầu thị trường của máy móc dệt cũng rất lớn. Thời kỳ ngành dệt trong nước phát triển điên cuồng nhất, đừng nói một tỉnh, mà thành phố nào chẳng có một doanh nghiệp dệt nổi tiếng?

Có nhân lực kỹ thuật, có nhu cầu thị trường, lại có vốn hỗ trợ, vậy còn khó khăn nào không thể vượt qua?

Cho nên việc nâng cấp công nghiệp của đại lục không phải là “khéo vợ khó vì không gạo”, mà là quá trình một bà vợ vụng dần dần trở nên khéo léo.

Bà vợ vụng thì cái gì cũng không giỏi, nhưng lại có sức, lòng dạ thật thà. Chỉ cần cho bà ta ăn no, chịu khó chịu khổ thế nào cũng làm được.

(Hết chương)